Heiligen

24 Juni
Geboorte Johannes de Doper in de schilderkunst

Rogier van der Weyden, Johannes triptiek, na 1454
Olieverf op paneel, 77 x 48 cm
Berlijn, Gemäldegalerie
Linkerpaneel

Rogier van der Weyden
Johannestriptiek

Op het eerste paneel van de Johannestriptiek in Berlijn is de geboorte van Johannes de Doper gecombineerd met de naamgeving door Zacharias. Bijzonder is dat het kind wordt vastgehouden door de Maagd Maria, die op dat moment zwanger is van Jezus.


Legenda
aurea

De heilige Maagd bleef drie maanden bij haar nicht om haar te dienen. Bij zijn geboorte tilde zij het kind met haar heilige handen op van de aarde, zoals de Scholastieke geschiedenis zegt, en vervulde zeer toegewijd de rol van kraamverzorgster.

Rechts zit Zacharias, de vader van Johannes, die volgens Lucas getwijfeld had aan de voorspelling van de engel Gabriël dat zijn al wat oudere vrouw zwanger zou worden, waarop hij als straf niet meer kon spreken. Hij kreeg zijn spraakvermogen terug toen hij op papier bevestigde dat zijn zoon Johannes moest heten.

In het bed ligt Elisabeth, die zojuist van Johannes is bevallen en op de achtergrond komen twee belangstellende vrouwen op bezoek.

De schijnsculpturen op de bogen verbeelden achtereenvolgens:
De profetie van de engel aan Zacharias
Zacharias verlaat de tempel na zijn ontmoeting met de engel
Het huwelijk van Maria en Jozef
De Annunciatie, de boodschap van de engel aan Maria
De Visitatie, het bezoek van Maria aan Elisabeth
De geboorte van Jezus.

Op ooghoogte staan op veelhoekige pilasters en consoles de beelden van vier van de twaalf apostelen, twee aan elke zijde van een boog. Het zijn
Jacobus de Mindere of Judas Tadeüs (met knots en boek),
Philippus (met kruisstaf),
Thomas (met lans) en
Bartolomeüs (met mes).

Op het middenpaneel van het drieluik wordt de Doop van Jezus in de Jordaan afgebeeld; op het rechterluik de Onthoofding van Johannes

Deze komen later nog aan de orde.


34

Reageren op deze Blog

Reacties op deze Blog zijn zeer welkom. Wel worden alle reacties gemodereerd en worden dus pas getoond na acceptatie. Bij reacties wordt uitsluitend uw naam getoond. Verdere gegevens worden nooit gedeeld.

Categorieën

Blog categorieën