Godelieve van Gistel
6 juli

Het kasteel van Gistel bij Oostende, was getuige van de heldhaftige godsvrucht en liefde van deze jonge vrouw, waar zij op bevel van heer Bertolf, haar echtgenoot, werd gewurgd. († 1070)

In plastisch Vlaams van de vorige eeuw, wordt op haar bidprentje haar dood beschreven: zij werd op bevel van Bertolf verwurgd en in een slijkpoel versmacht.

Alle Godelieve-verhalen vinden hun oorsprong in de Latijnse vita uit het jaar 1084 van Drogo, een monnik uit Sint-Winoksbergen en tijdgenoot van Godelieve, die zijn relaas na het horen van ooggetuigen een tiental jaar na de dood van Godelieve opstelde om haar heiligverklaringsproces op gang te brengen.

Godelieve wordt niet genoemd in de Legenda aurea en komt ook niet voor in het Romeins martelaarsboek. In Vlaanderen is ze een populaire heilige, veel vrouwen van mijn generatie dragen haar naam – Godlief in het dialect van mijn streek. De latere generaties hebben god weggelaten en er kortweg Lieve van gemaakt.

ca 1045 – 1070. Geboren in het graafschap Boulogne, weigerde zij het bed te delen met de aan haar uitgehuwelijkte Bertolf van Gistel. Hij mishandelde haar en uiteindelijk werd ze op aanstichten van haar schoonmoeder Islinde en in opdracht van haar echtgenoot door twee dienaren gewurgd. Hierna werd ze in een put gegooid om te doen voorkomen dat ze verdronken was. Bertolf werd later benedictijn in Sint-Wilnoksbergen, waar een medebroeder, Drogo, later haar leven heeft beschreven in Vita Godeliph. Veertien jaar na haar dood werd ze na vele aan haar toegeschreven wonderen heiligverklaard door de bisschop van Doornik.

Deze Vlaamse volksheilige wordt plaatselijk als martelares vereerd, maar haar dood lijkt meer op moord dan op martelaarschap. Het geneeskrachtige water van de put, haar graf in de parochiekerk van Gistel en de naar haar vernoemde abdij Ten Putte alhier zijn geliefde bedevaartsoorden. Hier vindt al sinds 1458 op de eerste zondag na 5 juli de Godelieveprocessie plaats.

Patrones van Gistel en Brugge; van kleermakers, leurders, naaisters; aangeroepen bij keelpijn, tegen keelziekten, koorts, oogziekten, echtelijke ruzie en boze schoonmoeders.
Zij behoort tot de weerheiligen. Verschillende weerspreuken geven verschillende hoeveelheden neerslag: 'Als het op Sint Godelieve regent, vult ze haar putje voor veertig dagen.' 'Regen op Sint-Godelieve, zal u drie weken (zes weken) van water gerieven.'

Attributen: als maagd, om de hals of in de hand een koord, strop of sjaal, vaak wordt haar wurging afgebeeld waarbij twee beulen aanwezig zijn; put met bronwater.

Tekst op het bidprentje: De H. Godelieve wordt afgebeeld dragende in elke hand 2 kronen, de 4 verdiensten beduidend die in de h. Godelieve, door een uitzonderlijk samentreffen worden gehuldigd: Virgo, conjux, derelicta, martyrizata, maagd was zij, gehuwd, verstooten, gemarteld.
Door die viervoudige vereering wil het vlaamsche volk zijne groote liefde en hoogschatting voor zijn geliefde Heilige betuigen; een enkele kroon was lang niet genoeg om de heilige, die den eersten martelpalm in Vlaanderen geplant had, te verheerlijken.