Bartholomeüs , apostel
24 augustus

Dit is Nathaniël, waarvan Jezus de rechtschapenheid loofde.

De apostel Bartholomeüs kwam in Indië, dat aan het einde van de wereld ligt.

Stefan Lochner heeft er een gruwelijke scène van gemaakt. Bartholomeüs ligt vastgebonden op een houten schraag. Een vervaarlijk uitziende beul met het mes tussen de tanden stroopt de huid van zijn rechter bovenarm. Een andere beul maakt een insnijding in zijn linkerbeen. Op de voorgrond is een man bezig met het slijpen van een mes. Het is me niet duidelijk wat er in het kruikje zit dat de man in het blauw in de hand houdt.

24 Augustus De Apostel Bartholoméus, die in Indië het Evangelie van Christus heeft verkondigd. Vandaar naar Groot-Arménië vertrokken, is hij daar, na zeer vele tot het geloof bekeerd te hebben, levend door de barbaren gevild, en op bevel van koning Astyages, onthoofd, heeft hij zijn martelaarschap voltooid. Zijn heilig lichaam werd eerst naar het eiland Lipari, vervolgens naar Benevénto, later naar Rome op het op het Tibereiland overgebracht, waar het door de gelovigen godvruchtig wordt vereerd.

Alban Butler schrijft in Heiligenlevens dat het zeer goed mogelijk is dat hij eerst levend gestroopt werd en daarna gekruisigd, aangezien deze dubbele straf in zwang was bij de Perzen, de naaste buren van de Armenen.

Hij heeft zwart, krullend haar, een lichte huid, grote ogen, een regelmatige, rechte neus, een lange baard met een paar grijze haren en hij is goed gebouwd. Al zesentwintig jaar slijten zijn kleren en sandalen niet en worden ze niet vuil. […] Hij ziet er altijd blij uit en hij is ook altijd opgewekt; alles voorziet hij, alles weet hij en van alle volkeren kent en begrijpt hij de taal.

Bartholomeüs komt in het Nieuwe Testament alleen voor in de opsommingen van de twaalf apostelen (hij is de zesde in de lijst) en als aanwezige bij Jezus' hemelvaart.

Patroonheilige van leerlooiers, leerbewerkers, boekbinders, handschoenmakers, schoen- en kleermakers, slagers, stukadoors, wijnbouwers en zondaars. Hij werd aangeroepen door vrouwen in barensnood, alsmede tegen stuipen, zenuwziekten en huidaandoeningen.

Hij wordt afgebeeld met blote voeten (apostel) met als attributen een mes, vaandel, schriftrol, boek, pelgrimsstaf, duivel of afgeslagen hoofd en vel in de hand.

In de vierde eeuw verscheen een apocrief Evangelie van Bartholomeüs . Tijdens de naar hem genoemde Bartholomeüsnacht, ook bloedbruiloft genoemd, (23-24 augustus 1572) vermoordden Franse katholieken duizenden hugenoten.

In de Toscaanse schilderkunst werd Bartholomeüs meestal afgebeeld in een lang gewaad met zijn afgestroopte huid in de hand. Matteo di Giovanni volgt de Umbrische iconografische traditie waarin Bartholomeüs wordt voorgesteld als een atletische naaktfiguur met zijn huid sierlijk over zijn schouder gedrapeerd. Zijn vaste attribuut, het mes, houdt hij in de rechterhand.

Het moet een hele klus geweest zijn om het villen zo precies uit te voeren dat zelfs de huid van vingers en tenen werd meegenomen

Bartholomew's last removal was into Great Armenia, where, preaching in a place obstinately addicted to the worship of idols, he was crowned with a glorious martyrdom. The modem Greek historians say that he was condemned by the governor of Albanopolis to be crucified. Others affirm that he was flayed alive, which might well enough consist with his crucifixion, this double punishment being in use not only in Egypt, but also among the Persians.