Feestdagen

14 September
Kruisverheffing

De houtsnede is afkomstig uit de incunabel getiteld Legendario di Sancti historisato, uitgegeven in 1492 door Manfredo Bonelli in Venetië

Piero della Francesca, De legende van het Ware Kruis, ca. 1455-1460
Fresco, 1500 x 770 x 750 cm
Arezzo, San Francesco, Cappella Maggiore
Kruisverheffing, 390 x 747 cm

John Gilmary Shea, Little Pictorial Lives of the Saints, 1894
Papier, gravure
New York, Public Library
Pagina 479

Missaal

Verheffing van het Heilig Kruis
14 september

Dit feest, ontdubbeling van dat van 3 Mei, herdenkt de terugbrenging, door keizer Heraklius, van de kruisrelikwie die de Perzen hadden gestolen in Jeruzalem.

Legenda
aurea

De verheffing van het heilig kruis wordt door de Kerk plechtig gevierd, omdat in die verheffing het geloof zeer hoog werd verheven. In het jaar des Heren stond de heer namelijk toe dat zijn volk werd ge-geseld door de wreedheid van de heidenen: Chosroës, de koning van de perzen, bracht alle koninkrijken der aarde onder het juk van zijn heerschappij. In Jeruzalem nam hij een deel mee van het heilige kruis dat sint Helena daar had achtergelaten.

[…] Toen bracht keizer Heraclius een talrijk leger op de been en trok naar de Donau om daar strijd te leveren met de zoon van Chosroës. Hij nam het gestolen kruis op en bracht het terug naar Jeruzalem. Maar toen hij van de Olijfberg afdaalde en op zijn koninklijk paard en getooid met de keizerlijke versierselen de stad wilde binnentrekken kwamen plotseling de stenen van de poort naar beneden en sloten zich aaneen tot één muur.

Iedereen was verbijsterd, maar daar verscheen boven de poort een engel van de Heer, die zei: Toen de koning van het hemelen op weg naar zijn lijden door deze poort naar binnen ging, niet met koninklijke pracht en praal maar op een nederige ezel [Mt 21,7], liet hij allen die Hem vereerden een voorbeeld van nederigheid na. En met deze woorden ging de engel heen.

De keizer ontdeed zich onder tranen van zijn schoeisel en legde zijn gewaden af, tot op zijn onderhemd. Hij nam het kruis van de Heer en droeg het in alle nederigheid tot de poort. Meteen richtte de poort zich weer op en bood vrije toegang aan hen die naar binnen kwamen. Alle gelovigen konden de zoete geur van het kruis ruiken die zich vanuit het binnenland van Perzië tot in Jeruzalem had uitgestrekt.

En zo werd het kostbare kruis op zijn oude plaats teruggezet en gebeurden er weer wonderen zoals ze vroeger gebeurden.

In de Cappella Maggiore van de San Francesokerk in Arezzo heeft Piero della Francesca de Cyclus van het Ware Kruis uitge-beeld. Het fresco met de Kruisverheffing is het laatste in de reeks.
Zie voor de gebeurtenissen die aan de Kruisverheffing vooraf gaan de blog met Kruisvinding

De keizer is blootsvoets, net zoals Christus op weg naar Golgota. Hij is de enige zonder hoofddeksel. Hij wordt vergezeld van Zacharias, bisschop van Jeruzalem, en van vier dienaren. Rechts knielt een groepje mannen oud en jong, met en zonder baard, in aanbidding neer voor het kruis. Twee anderen komen haastig aangesneld, een ervan staat op het punt zijn hoed af te nemen.

September 14
THE EXALTATION OF THE HOLY CROSS OF OUR LORD JESUS CHRIST

CONSTANTINE was still wavering between Christianity and idolatry when a luminous cross appeared to him in the heavens, bearing the inscription, "In this sign shalt thou conquer." He became a Christian, and triumphed over his enemies, who were at the same time the enemies of the Faith. A few years later, his saintly mother having found the cross on which Our Saviour suffered, the feast of the "Exaltation" was established in the Church; but it was only at a later period still, namely, after the Emperor Heraclius had achieved three great and wondrous victories over Chosroes, King of Persia, who had possessed himself of the holy and precious relic, that this festival took a more general extension, and was invested with a higher character of solemnity.

The feast of the "Finding" was thereupon instituted, in memory of the discovery made by St. Helena; and that of the " Exaltation " was re-served to celebrate the triumphs of Heraclius. The greatest power of the Catholic world was at that time centred in the Empire of the East, and was verging toward its ruin, when God put forth His hand to save it : the re-establishment of the cross at Jerusalem was the sure pledge thereof. This great event occurred in 629.