Jeroom, Priester, Belijder en Kerkleraar
Hiëronymus van Betlehem † ca. 420
Feestdag 30 september

Deze geleerde bekeerling trok zich terug, dicht bij Betlehem om daar in boete en studie te leven. Hij verklaarde de heilige Schrift, waarvan hij ook een vertaling gaf, die nu nog in de Latijnse kerk gebruikt wordt.

Hiëronymus werd omstreeks 340 te Stridon in Dalmatië uit christelijke ouders geboren. Hij studeerde eerst te Rome, vervolgens te Trier en te Aquileia. In 373 reisde hij naar het Heilig Land en leefde daarna als kluizenaar in de woestijn van Chalcis ten oosten van Antiochië. Op zijn negenendertigste werd hij priester gewijd. Hij werd door paus Damasus naar Rome gehaald en werkte daar als raadsman en secretaris van de paus. Na diens dood in 385 reisde hij weer naar Palestina en Egypte, en vestigde zich ten slotte in Betlehem, waar hij nog vierendertig jaar leefde als boetende woestijnvader die vastte en op de grond sliep.

Hij werd naar Betlehem gevolgd door Paula, een adellijke Romeinse dame die hij eerder tot het christendom had bekeerd. Zij stichtte verschillende vrouwenkloosters en ook het mannenklooster waar Hiëronymus zich tot aan zijn dood in 420, bezighield met exegetische geschriften, met de vertaling uit het Hebreeuws en het Aramees van het Oude Testament, en met de herziening van de Latijnse vertaling van het Nieuwe Testament. Deze vertaling, de zogenaamde Vulgaat, werd elf eeuwen later door het concilie van Trente erkend als officiële - katholieke - Bijbeltekst.

Hiëronymus wordt op drie verschillende manieren afgebeeld:
- als kerkleraar, staande, in kardinaalsgewaad. Zijn betrekking bij paus Damasus was de oorzaak dat men hem in de middeleeuwen voor kardinaal aanzag en hem dan ook als zodanig afbeeldde. Ook Jacobus de Voragine vermeldt: Toen hij negenendertig jaar was, werd hij in de kerk van Rome tot kardinaal-priester gewijd.

Het kleine paneeltje met De heilige Hiëronymus in zijn studeervertrek van Jan van Eyck bevond zich in de beroemde studiolo van Palazzo Medici di Via Larga in Florence. Het op papier geschilderde portret van de kerkvader is een cryptoportret van de Romeinse kardinaal Niccolò Albergati. Dit valt af te leiden uit de inscriptie op de brief op de tafel. Albergati speelde, namens Filips de Goede, een belangrijke rol op het congres van Atrecht, dat in 1435 werd gehouden om een einde te maken aan de Honderdjarige Oorlog tussen Engeland en Frankrijk.

Het tweede deel van de Zwolse Bijbel begint met een gehistorieerde initiaal met daarin een afbeelding van Hiëronymus in zijn studeervertrek, bezig met zijn Bijbelvertaling die bekend staat als de Vulgaat. De zesdelige Bijbel werd vervaardigd in het Fraterhuis van de Broeders van het Gemeene leven in Zwolle.

- als boeteling in de woestijn, mager en halfnaakt, knielend voor een crucifix, met een in de vuist geklemde steen waarmee hij zich soms op de borst slaat, en vaak met een doodshoofd en een zandloper in de nabijheid.

Toen hij in de woestijn verbleef kreeg Hiëronymus, net als Franciscus van Assisi, Antonius de Grote en andere strenge asceten, sterke seksuele hallucinaties. In een van zijn brieven schrijft hij hoe hij zich op de borst placht te slaan tot zijn bekoring voorbij was. Over een steen rept hij met geen woord, dat is een toevoeging van de kunstenaars.

Twee sprekende voorbeelden van de Vlaamse schilder Hans Memling en de Venetiaanse schilder Lorenzo Lotto.

Hiëronymus hoort met Ambrosius van Milaan, Augustinus van Hippo en Gregorius de Grote tot de vier westerse of Latijnse kerkvaders.

Hiëronymus is patroonheilige van asceten, bibliofielen, bibliothecarissen, Bijbelgenootschappen, theologische faculteiten, geleerden, onderwijzers en onderwijzeressen, scholieren, studenten, theologen, tolken, correctors en vertalers.
Hij wordt aangeroepen tegen oogziekten.