Gedachtenis van de H. Dionysius, bisschop en martelaar
9 oktober

O God, Gij hebt vandaag moed en volharding in het lijden verleend aan uw heilige bisschop en martelaar Dionysius en samen met zijn gezellen Rusticus en Eleuterius hem gezonden om de heidenen te bekeren.

Ik raakte als kind gefascineerd door een bidprentje met de afbeelding van Dionysius van Parijs, dat ik helaas niet teruggevonden heb. Hij wordt afgebeeld met zijn afgehakte hoofd in de handen, een type heilige dat cefalofoor, letterlijk hoofddrager, genoemd wordt.

Van alle Romeinse missionarissen die naar Gallië gezonden werden, droeg Sint-Dionysius het geloof het verst uit in dat land. Hij vestigde zijn zetel in Parijs het toenmalige Lutetium, en de bisschopszetels van Chartres, Senlis en Meaux werden door hem en zijn discipelen opge-richt. De verslagen van het martelaarschap van Sint-Dionysius verzekeren ons dat deze gelovige bisschop een kerk in Parijs liet bouwen en velen tot het geloof bekeerde.

Waarschijnlijk stierf hij de marteldood tijdens de vervolgingen van Valerianus in 272. De westerse martelaars-deskundigen delen ons mee dat hij na een langdurige en wrede gevangenschap samen met Rusticus, een priester, en Eleutherius, een diaken, wegens zijn geloof onthoofd werd.

[…] Sint-Dionysius van Frankrijk wordt gewoonlijk Saint-Denis genoemd, naar het Franse Denys. Dionysius en zijn gezellen werden onthoofd op de top van een heuvel die later Martelarenberg (Latijn: Mons Martyrum; Frans: Montmartre) werd genoemd.

Legenda aurea

Maar zie! Het lichaam van den heiligen Dionysius richtte zich terstond op, nam zijn hoofd in zijn handen en droeg het, terwijl een engel hem leidde en een hemels licht hem voorging, twee mijlen ver, van het oord dat de Berg der Martelaren heet tot aan de plaats waar hij nu door zijn eigen keuze en Gods Voorzienigheid rust.

Op die plek werd hij ook begraven en ontstond een klein klooster dat in de twaalfde eeuw uitgroeide tot een groot klooster met kathedraal, de gotische Saint-Denis. Hier werden vanaf de zevende eeuw praktisch alle Franse koningen begraven en St. Denis werd de patroonheilige van het koningshuis en daarmee van Frankrijk.
Behalve in Duitsland, waar de patroon van Parijs werd aangeroepen tegen de ‘Franse ziekte’ (syfilis), werd de voorspraak van Dionysius natuurlijk vooral gevraagd om van hoofdpijn verlost te worden. Hij wordt ook aangeroepen tegen astma en longziekten, hondenbeten, hondsdolheid en waanzin.

Het zal niet verbazen dat voorstellingen van de heilige eenvoudig te herkennen zijn. Weinig andere bisschoppen dragen immers hun hoofd in hun handen. Soms, zoals in de Prentenbijbel, ontbreekt enkel het schedeldak, niet het hele hoofd.

26