H. Bernardinus van Siena, Belijder
20 mei

Deze franciscaanse volkspredikant verspreidde de godsvrucht tot de Naam van Jezus. (†1380)

Bernardino degli Albizzeschi studeerde letteren en rechten in Siena en trok als franciscaan en volksprediker door Italië om de Zoete Naam van Jezus IHS (Jesus Hominum Salvator=Jezus verlosser der mensen) te verkondigen. Was vanaf 1438 generaal-vicaris van de franciscaner-observanten, een strenge tak van de franciscanenorde. De verering van de Naam van Jezus werd in 1550 toegestaan aan de franciscanen, in 1721 aan de hele kerk. Hij werkte zijn hele leven samen met zijn vriend St Johannes van Capestrano. Heilig verklaard in 1450.

Het is zeer uitzonderlijk dat men hem vrijwel altijd met dezelfde fysiognomie heeft afgebeeld: blootsvoets, gehuld in een franciscanerpij, met een uitgemergeld benig gezicht, een tandeloze mond (ik noem hem de heilige met het zuinige mondje), een lange dunne neus, uitstekende jukbeenderen en holle ogen.

Zijn meest voorkomende attribuut is het Christusmonogram op een ronde gouden schijf omgeven door gouden stralen. Soms ook is deze schijf op een vierkante plank geschilderd.

Patroonheilige van Massa Maritima (zijn geboorteplaats) en Siena; van adverteerders en wolwevers. Aangeroepen tegen bloedingen, borstkwalen, longziekten en heesheid. Volgens de legenda zou hij, door heesheid niet in staat zijn eerste preek af te steken, de hulp van Maria ingeroepen hebben, waarna een gloeiende brok in zijn keel een gezwel wegbrandde.

Op het schilderij van Sassetta (Stefano di Giovanni) draagt Bernardinus een franciscanerpij en houdt hij een paneel vast met het monogram IHS (de eerste letters van de Griekse naam van Jezus ) in een krans van zonnestralen. Bernardinus was gewend dit te tonen bij zijn preken op pleinen en straten.

Het paneel, dat nog in zijn oorspronkelijke lijst zit, werd geschilderd vóór Bernardinus in 1450 heilig werd verklaard. Dat blijkt onder meer uit het feit dat de stralen waarmee hij altijd werd afgebeeld, nog zichtbaar zijn onder de later toegevoegde gouden nimbus.

Ook de duif aan zijn oor, die aangeeft dat hij door de geest geïnspireerd was, is het resultaat van een latere overschildering.

Onderaan zien we Bernardinus prekend voor de broeders van de Compagnia di S. Giovanni Battista della Morte van Siena. Deze Broederschap van de heilige Johannes de Doper van de dood werd in 1425 opgericht om terdoodveroordeelden en later ook gevangenen bij te staan. Zij dragen een witte kapmantel met in de rug een opening voor de geseling.

Het is niet duidelijk in welke ruimte de preek zich afspeelt. Behalve de leden van de broederschap wordt een grote groep toehoorders afgebeeld. Afgaand op de eenvoudige preekstoel op vier houten poten, lijkt de gebeurtenis zich buiten af te spelen

Vanaf 15 augustus 1427 hield Bernardinus op verzoek van het bestuur van Siena gedurende 45 dagen elke dag een preek voor het volk. Er werd besloten dat Bernardinus op de Piazza del Campo zou prediken, zodat iedereen naar hem kon luisteren.

Volgens een legende werden de preken genoteerd op wastabletten door een eenvoudige arbeider die alle 45 dagen de plechtigheid bijwoonde. De preken werden in de volkstaal gehouden, maar zijn in het Latijn bewaard.

Volgens mijn scheurkalender, De Druivelaer, is Bernardinus de patroonheilige van de marketing.