Mariafeesten

16 Juli
Onze Lieve Vrouw van de Karmel

Gian Battista Tiepolo, Het visioen van Simon Stock, 1749
Olieverf op doek, 533 x 432 cm
Venetië, Scuola Grande dei Carmini
Sala capitolare / Kapittelzaal plafondschildering

Missaal

Gedachtenis van de H. Maagd Maria van de Karmelberg.

Het skapulierfeest vieren wij vandaag: Maria beschermt allen die haar van harte beminnen en navolgen.


Stijn
van der
Linden

Simon Stock, ook Simon Anglus = Engelsman genoemd, heeft zijn bijnaam Stock te danken aan het feit dat hij als jongeman een kluizenaarsbestaan leidde in een holle boom. Hij hervormde de orde van een orde van kluizenaars tot een orde van bedelmonniken en schreef de hymne Flos Carmeli (Bloem van de Karmel). Vanaf de zestiende eeuw wordt hij afgebeeld terwijl hij geknield het scapulier in ontvangst neemt uit de handen van Maria.

Scuola Grande
di
Santa Maria
del Carmelo

De Venetiaanse Scuola Grande dei Carmini (Scuola grande di Santa Maria del Carmelo) werd in 1594 opgericht en vond aanvankelijk onderdak in het karmelietenklooster. Het broederschaphuis, het gebouw dat we nu de Scuola noemen, werd in 1627 gebouwd. De Scuola Grande dei Carmini telde in 1675 vijfenzeventigduizend leden, bijna de helft van de Venetiaanse bevolking. Ook nu is de gemeenschap nog actief. Er heeft inmiddels wel een ingrijpende verandering plaatsgevonden: vrouwen kunnen tegenwoordig ook lid worden.

In 1739, op het hoogtepunt van zijn roem, krijgt Giambattista Tiepolo de opdracht om het plafond van de kapittelzaal, de Sala capitolare, op de bovenverdieping te decoreren. Het plafond van de kapittelzaal is verdeeld in negen compartimenten, met in het midden het visioen van Simon Stock met daaromheen vier vlakken met afbeeldingen van de drie theologische en de vier kardinale deugden, en vier vlakken met engelen in verschillende rollen. De karmelieten waren zo onder de indruk van de negen panelen - en van zijn bescheiden honorarium van vierhonderd zecchini - dat ze Tiepolo erelid maakten van hun broederschap.

De Madonna
overhandigt
het scapulier
aan Simon Stock

Het grote olieverfschilderij (533 x 342 cm) in het midden van het plafond toont de H. Simon Stock die van Maria het scapulier van de karmelietenorde ontvangt.

Simon Stock [?-1265], een Engelse karmelieter monnik, geboren te Aylesford in Kent, werd in 1247 de zesde en bekendste generaal van zijn orde. Hoewel hij in feite nooit heilig is verklaard, wordt hij in de hele rooms-katholieke kerk vereerd. Hij zou een visioen hebben gehad van Maria waarin zij hem een scapulier schonk( volgens Timmers een band van ongeveer 30 cm breed met in het midden een halsopening die over de borst en rug gedragen wordt). Zij beloofde hem dat de drager ervan beschermd zou zijn tegen het hellevuur, en dat hij op de eerste zaterdag na zijn dood, of in elk geval ‘zo spoedig mogelijk’ uit het vagevuur verlost zou worden. De cultus van het scapulier raakte wijdverbreid onder de karmelieten en zou in 1322 door Johannes XXII in een pauselijke bul bekrachtigd zijn.

Het scapulier is hier geen overkleed meer, maar twee stukjes witte stof die met touwtjes aan elkaar vastzitten. Simon Stock had zijn visioen in het Engelse Cambridge, maar Tiepolo laat het plaatsvinden in het Venetië van de zestiende eeuw, waar wat hem betreft alle historische gebeurtenissen hadden plaatsgevonden. De langgerekte, jeugdige, Madonna wordt als het ware ondersteund en tegelijkertijd omhooggetild door een onontwarbaar kluwen zwevende engelen. Haar rechterhand rust op het hoofd van een engel, met de linkerhand houdt zij - opvallend losjes - het Christuskind vast, een andere engel overhandigt het scapulier in haar plaats. Simon Stock knielt vol ontzag voor dit hemelse visioen en wijst naar de ellendige omstandigheden beneden hem: een donkere wereld met geopende graven, schedels en beenderen en schreeuwende figuren in het vagevuur.


19

Reageren op deze Blog

Reacties op deze Blog zijn zeer welkom. Wel worden alle reacties gemodereerd en worden dus pas getoond na acceptatie. Bij reacties wordt uitsluitend uw naam getoond. Verdere gegevens worden nooit gedeeld.

Categorieën

Blog categorieën