HH. Engelbewaarders
2 oktober

De hovelingen van onze Vader in de hemel, hoewel zij zuiver geestelijke wezens zijn, erkennen toch de mens Kristus Jezus als boven hen verheven. Daar alle mensen in Hem verenigd zijn, willen de Engelen ook de mensen beschermen, dit is, ze naar de veilige eindterm van de aardse pelgrimstocht geleiden. Met lichaam en ziel willen wij ze dan nederig eren als de onzichtbare getuigen van onze daden.

De Katholieke Kerk viert de gedachtenis van de Engelbewaarders ( beschermengelen, schutsengelen, wachtengelen of bewaarengelen) op 2 oktober. Pas in 1608 werd deze gedachtenis door paus Paulus V op de universele kalender geplaatst, eerst als een facultatieve viering later als een verplichte. Liturgiewetenschappers vermoeden dat de gedachtenis van de engelbewaarders is ingesteld als een verrijking van het feest van Sint Michaël op 29 september. De datum 2 oktober zou destijds de eerste gedachtenisloze dag na 29 september zijn geweest.

Een volgfeest van de aartsengelen (29 september). Gevierd wordt dat Gods engelen ons vergezellen door het leven en ons beschermen. Sinds Honorius van Autun (12de eeuw) neemt men aan dat elke ziel is toevertrouwd aan een engel. Men baseert zich hierbij op Matteüs. 18:10 en Hand. 12:15. Het feest werd in 1608 door paus Paulus V toegestaan en in 1670 door paus Clemens X voor de hele kerk verplicht gesteld.

Men bad: ‘Engelbewaarder, sta mij bij; en maak de winter rap voorbij’.

Bepaalde engelen worden door God aangesteld met de opdracht over iedere afzonderlijke persoon onder zijn dienaren te waken, dat wil zeggen over alle rechtvaardigen of hen die goddelijke genade genieten. Het vormt een vast onderdeel van het katholieke geloof en er zal geen geestelijke schrijver ooit enige twijfel over gekoesterd hebben. Men was zo zeker van het feit dat iedereen een beschermengel had, dat een van de discipelen van St.-Petrus zei: ‘Het was zijn beschermengel’, toen de heilige op wonderbaarlijke wijze uit zijn gevangenschap werd vrijgelaten.
Ze hebben in gedachten dat wij spoedig hun metgezellen zullen zijn in de eeuwigheid. Ze zien de ellende van de zonde waarin wij gevallen zijn, de gevaren die ons omringen en de eindeloze kwalen waaronder wij zuchten.

44. Zijn er engelen die ons bijzonder bewaren?
Ja, God heeft aan ieder van ons een engelbewaarder gegeven.

45. Wat doet onze engelbewaarder voor ons?
Onze engelbewaarder beschermt ons in de gevaren naar ziel en lichaam, vooral in de bekoringen; hij zet ons aan tot het goede, draagt onze gebeden aan God op en bidt voor ons.

46. Wat zijn wij aan onze engelbewaarder verschuldigd?
Wij moeten onze engelbewaarder eren, dikwijls aanroepen en bedanken, zijn ingevingen volgen, en nooit mogen wij zijn tegenwoordigheid door een zonde beledigen.

Deze vragen en antwoorden moesten wij van buiten leren in de derde klas van de lagere school. Het heeft geholpen, ik kan ze nog moeiteloos opdreunen!

Ik heb gezocht naar de bijpassende prent die in het klaslokaal hing: een engel in een wit gewaad met enorme vleugels die een jongen en een meisje helpt om veilig de overkant te bereiken via een smalle brug over een diepe ravijn. Bijgaande schilderijen van de negentiende-eeuwse Duitse schilder Fridolin Leiber komen aardig in de buurt.

Engelbewaarders worden voorgesteld als gevleugelde jongemannen met vrouwelijke gelaatstrekken; met vleugels en haarband, staf en sandalen; een beschermende hand uitstrekkend naar volwassene of kind; soms in gezelschap van de duivel als tegenhanger.