Heilige Gabriël, aartsengel
24 maart

Daags vóór dat wij deze boodschapper van God Maria horen begroeten, huldigen wij hem, en danken God, dat Hij de hoge maar nederige geestelijke wezens, de Engelen, ons, mensen, heeft ten dienste gesteld.

Gabriël
Feestdag 29 september, samen met Michaël en Rafaël
Wordt zowel in het oude als in het Nieuwe Testament vermeld als een belangrijke boodschapper. Hij wordt enkele malen genoemd in het boek Daniël. In Lucas 1:19 is hij de aankondiger van de geboorte van Johannes de Doper en in Lucas 1:26-27 de afgezant die Maria de Blijde Boodschap brengt. De engel Gabriël is ook aan de profeet Mohammed verschenen.

Patroonheilige van boodschappers, brievenbestellers, van communicatiemiddelen, krantenbezorgers, postboden en radiomedewerkers. Op 1 april (!) 1951 werd hij uitgeroepen tot patroonheilige van de telecommunicatie! Wordt aangeroepen bij echtelijke onvruchtbaarheid.

Afgebeeld met scepter en globe; leliestengel, olijftak of palmtak. Afbeeldingen van Gabriël alleen zijn zeldzaam; hij komt het meest voor als boodschapper in voorstellingen van de Annunciatie. Het attribuut van de engel - bodestaf, witte lelie, palm – of olijftak, banderol – zal ik in afzonderlijke bijdragen behandelen.

Dit pinakel met de afbeelding van de engel Gabriel bevindt zich in Kasteel Huis Bergh in ’s Herenberg. Het is afkomstig van de Maestà, het grote altaarstuk van de hand van Duccio di Buoninsegna. De meeste panelen zijn nu in het Museo dell’Opera del Duomo in Siena, maar andere zijn over de wereld verspreid geraakt of zoek. J.H. van Heek kocht het paneel bij kunsthandelaar Douwes in Amsterdam. Er is niets bekend over de voorgaande omzwervingen van het paneel.

De engel wordt getoond als halve figuur, tegen een achtergrond van goud. Hij heeft een blauw gewaad aan, met daarover een rode mantel. In zijn hand heeft hij een dunne staf: een scepter, eindigend in een knop met een fleur de lis, het symbool van Maria.