Heiligen

10 Maart
Veertig martelaren van Sebaste

De veertig martelaren van Sebaste, Griekenland, ca. 1000
Ivoor, 19 x 24 cm (open)
Sint-Petersburg, Hermitage
Weg Gallery of Art

Missaal

Veertig martelaren van Sebaste
10 maart

Omstreeks 320 werden 40 soldaten in Armenië gedwongen aan de afgoden te offeren. Op hun weigering liet men ze doodvriezen in een vijver.

Stijn
van der
Linden

Veertig martelaren van Sebaste
†320 Sebaste (nu: prov. Sivas, Turkije)
Ook Veertig Gekroonden, Veertig Armeense martelaren genoemd

Krijgslieden uit het twaalfde Romeinse legioen, de Legio Fulminata, onder leiding van Quirion, die weigerden aan de afgoden te offeren ten tijde van keizer Licinius. Ze stierven van kou door naakt in weer en wind gezet te worden. Eén persoon in de groep viel van zijn geloof af, maar een andere soldaat bekeerde zich juist en voegde zich bij hen. […] Hun relieken werden over de hele wereld verspreid. In Rome bestaan twee kerken voor hen, maar vooral in het oosten zijn vele kerken aan hen gewijd.

De veertig namen die Stijn van der Linden noemt, heb ik overgeslagen.

Roemeins martelaarsboek

9 Maart Bij Sébaste, in Arménië, de geboortedag van veertig Krijgslieden uit Cappadócië. Ten tijde van keizer Licinius werden zij, onder de landvoogd Agricola, geboeid en in vunzige kerkers geworpen. Daarna sloeg men hen met stenen in het gelaat en liet hen, in de barre winter onder de blote hemel, naakt op een bevroren vijver de nacht doorbrengen, waar hun lichamen van koude ineenkrompen en open sprongen. Eindelijk brak men hun de beenderen en zo voleindigden zij hun martelingen. Onder hen waren Cyrion en Cándidus de voornaamste. Basilius en ook andere Vaders hebben in hun geschriften hun aller lof verkondigd. Het feest van deze Martelaren viert men echter morgen.

De bisschop van Sebaste, Petrus (4e eeuw), startte de verering van de 40 martelaren. Zij kregen de heiligenstatus. Meerdere kerken in Bulgarije, Roemenië, Noord-Macedonië en Rusland zijn toegewijd aan de 40 martelaren van Sebaste. In Aleppo, Syrië, is de kathedraal van de Armeens-Apostolische Kerk aan hen toegewijd.

Ivoren triptiekje
in de
Hermitage

De ivoorsnijder is er in geslaagd om veertig mannen, jong en oud, bibberend van de kou, in de kleine ruimte te proppen. Volgens het Romeins martelaarsboek waren ze naakt, maar hij heeft ze een lendendoek aangedaan. Rechtsboven zien we het badhuis waar, volgens de legende, een van hen naar toe vluchtte. Hij stierf toen hij in het warme bad stapte. Een andere soldaat bekeerde zich en nam zijn plaats in.