De Gilde van Sint Lutgart werd in 1947 opgericht in Tongeren en had als doel om Sint-Lutgardis als patrones, Schutsvrouw van Vlaanderen te doen erkennen en haar verering te bevorderen.

Terwille van haar gehechtheid aan haar volk en taal is Lutgardis een symbool geworden van volkstrouw en wordt ze vereerd als de beschermheilige van het Vlaamse volk. Haar gebed om nooit Frans te kunnen leren werd verhoord, zodat ze zelfs na veertig jaar verblijf in een Waals klooster nog niet in staat was zich in het Frans uit te drukken.

Op de prent van Paul de Bruyne staat op de achtergrond een belangrijk symbool van de Vlaamse beweging, de IJzertoren in Diksmuide met de befaamde letters AVV/ VVK, Alles voor Vlaanderen, Vlaanderen voor Kristus. De IJzertoren is in de eerste plaats een herdenkingsmonument voor de Vlaamse gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog, maar hij staat tegelijk ook symbool voor de aan de IJzer ontstane wil tot meer politieke verzelfstandiging van Vlaanderen. De jaarlijkse IJzerbedevaart aan de voet van de toren is een politieke manifestatie tegen oorlog en voor Vlaams zelfbestuur.

De zwarte leeuw op een geel veld (hier met zwaard in de rechtervoorpoot) verwijst naar het volkslied van Vlaanderen: Zij zullen hem niet temmen, de fiere Vlaamse leeuw....

Ik vraag me af of Lutgardis zich in dit patronaat zou herkennen.

Behalve patrones van Tongeren en van Vlaanderen en van de Vlaamse Beweging is Lutgardis ook patroonheilige van blinden, van taal en letteren, en van zwangere vrouwen.

De Almanak voor de leerende Jeugd van Vlaanderen, uitgegeven onder de bescherming van Sinte Luitgaarde, Patronesse der Vlaamsche Taal & Letterkunde was een West-Vlaamse studentenalmanak, uitgegeven in 1875 en 1876.

Als tweede beschermheilige werd gekozen voor Sint Gregoris den Groote, Patroon der Vlaamsche Scholen.

De Almanak wilde, zoals de prospectus van 22 augustus 1874 vermeldde, ‘een machtige eenheid’ bewerken tussen de katholieke scholieren om gezamenlijk te strijden ‘met de tong en de pen voor 't katholiek geloof, voor de Vlaamse taal en voor ’t Vaderland’.

De Almanak verscheen onder het motto (vers van Guido Gezelle): ‘Met 't kruis in top, zoo varen wij door 't wereldtij ten hoogen hemel op’.

De uitgave betekende een eerste beslissende stap in het op gang komen van de Blauwvoeterij en een georganiseerde katholieke Vlaamse studentenbeweging.