Mariafeesten

2 Juli
Visitatie in de Meditationes

Dat derde capittel: Hoe onse Vrouwe ghinc tot Elisabeth

Maria dan op stont mi Joseph horen brudegam ende ghinc van Nazareth totter stat daar Zacharias woende ende vier milen van Jherusalem ende mit haesten, want si hoer ontsach langhe te worden ghesien int openbaer.

Siet hoe die Vrouwe ende coninghinne hemelrikes ende aertrikes alleen mi horen brudegom Josep gaet, niet te paerde, mar te voete.

In de Bibliothèque nationale de France in Parijs bevindt zich een handschrift met de Italiaanse vertaling van de Meditationes vitae Christi, vervaardigd in Siena tussen 1325 en 1330. Het is geïllustreerd met een groot aantal ingekleurde tekeningen bij scènes die ook in andere handschriften voorkomen, maar, en dat is uitzonderlijk, ook met illustraties die alleen in dit handschrift voorkomen. Ik citeer uit C.C. De Bruin: Tleven ons Heren Ihesu Cristi. Het Pseudo-Bonaventura-Ludolfiaanse Leven van Jezus.

In de Meditationes gaat Jozef met Maria mee op bezoek bij Elizabeth.

Ghebendijt bistu boven allen wiven

Maria ghinc dan in Zacharias huus ende gruete Elisabeth. Ende altehant verblide hem dat kint in horen lichaem. Ende Elizabeth wart al verblijt ende ontsteken mitten Heilighen Gheest ende omhelsde Marien mit groter minnen ende riep van bliscapen ende seide: ‘’Ghebendijt bistu boven allen wiven ende ghebenedijt is die vrucht dijns lichaems. Ende waen coemt mi dat, dat die moeder mijns Heren tot mir comet?

Mijn siel maket groet den Heer

Als Maria die antwoerde Elisabehten ghehoert hadde, en mocht si die gaven die sie onthanghen hadde, niet langher verswighen ende seide: Mijn siel maket groet den Heer.

Maria dan ende Elizabeth loveden Gode vanden vruchten die si beide ontfanghen hadden, ende in dancsomheden so beghingen si daer daghe der bliscappen.

Och wat huse was dat, daer te gader wonen als sulke moedere die mit sulken vruchten vruchtbarich waren, Maria ende Elisabeth, Jhesus ende Johannes, ende die eersam ouden Zacharias ende Joseph!

Voor de schrijver is het blijkbaar heel gewoon dat Zacharias en Jozef de vrouwen gezelschap houden. Hij vermeldt verder nog dat Maria en Jozef blijven tot Johannes geboren is. Daarna keren zij te voet terug naar Nazareth.

ende ghinc weder tot horen huse toe Nazareth

Daer so bleef onse Vrouwe omtrent drie maende, dienende Elisabeth oetmoedeijc, devotelijc ende miniaturist reverencien in al dien dat si mochte. Maria bleef dan mit Elizabeth, tot dat die tijt der gheboerten des voerlopers hoers Heren volbrocht was, want si daer om sonder-linghe daer was ghecomen.

Ende Maria ghesonde Elysabethen ende Zacharien ende ghebendide dat kint Johannes ende ghinc weder tot horen huse toe Nazareth.

De geboorte van Johannes de Doper wordt gevierd op 24 juni, wat klopt met de mededeling van de engel op 25 maart dat Elisabeth in haar zesde maand is.

Meditatione de la uita del nostro Signore Ihesu Christo

De illustraties zijn afkomstig van de website van de Bibliothèque nationale de France in Parijs. Het hele manuscript [ms. Italiano 115 ] kan gratis gedownload worden:
Johannes de Caulibus, Meditatione de la uita del nostro Signore Ihesu Christo, Siena, 1325-1350
Papier, ingekleurde tekeningen, Italiaans, 305 x 205 mm

Folio 13 recto: Maria en Jozef op weg naar Elisabeth
Folio 13 verso: Ontmoeting met Elisabeth en Zacharias
Folio 14 recto: Maria en Elisabeth
Folio 15 verso: Terugtocht naar Nazareth