Mariafeesten

5 Augustus
Kerkwijdingfeest van de H. Maria ter Sneeuw Kerk

Breviarium Mayer van den Bergh, Gent-Brugge, 1495-1501
Perkament, Latijn en Portugees, 224 x 160 mm
Antwerpen, Museum Mayer van den Bergh
Folio 501 verso

John Gilmary Shea, Little Pictorial Lives of the Saints, 1894
Papier, gravure
New York, Public Library
Pagina 414

Missaal

Kerkwijdingsfeest van de H. Maria ter Sneeuw kerk
5 augustus

Paus Liberius (begin 4de eeuw) wijdde deze eerste Mariakerk. De legende spreekt van een sneeuwval midden in de zomer, waardoor plaats voor de bouw werd aangeduid.

Stijn
van der
Linden

Volgens de overlevering werd onder paus St Liberius een kerk gebouwd ter ere van Maria. zij was hem verschenen in een visioen en liet op 5 augustus sneeuw vallen op de Esquilijn, de plaats waar de kerk moest komen. In feite werd de kerk een eeuw later gebouwd en in 435 aan Maria gewijd ter herdenking van het concilie van Efeze waar zij de titel Moeder Gods kreeg.

Breviarium
Mayer van den Bergh

In het Breviarium Mayer van den Bergh geeft Brigitte Dekeyzer een andere uitleg:
De voorstelling van Onze-Lieve-Vrouw ter Sneeuw is iconografisch uniek. Ze illustreert het verhaal van Johannes, een rijke patriciër uit Rome zonder nakomelingen. In de nacht van 5 augustus 352 verschijnen hem Maria en het kind vergezeld van twee engelen (linksachter op de miniatuur). Zij geeft Johannes de opdracht een kerk te bouwen op de plaats waar de volgende ochtend de plattegrond van het nieuwe heiligdom in de sneeuw is afgetekend. En zo gebeurt het. Hoewel het bijna midzomer is, valt er sneeuw uit de hemel.

Santa Maria Maggiore

Rechts achteraan op de miniatuur komt een stoet onder leiding van paus Liberius zich van het wonder vergewissen. De bouw van de kerk kan beginnen. Zij groeit uit tot de grootste Mariakerk in Rome: de Santa Maria Maggiore, meteen ook de eerste Mariakerk van de christenheid.

Rondom Maria zijn arbeiders aan het werk: de ene bouwt, de andere versleept stenen of zand, nog een andere timmert – dat alles onder het toeziende oog van Johannes (vooraan links) die de bouw van de kerk financiert. In de marge rond de miniatuur is in sierlijke letters het begin van een gebed ter ere van Maria geschreven.

In Rome wordt de wonderbaarlijke stichting van de Santa Maria Maggiore nog jaarlijks op 5 augustus gevierd. Ook buiten die stad is de cultus verspreid. In Brugge, waar een gedeelte van het brevier wellicht werd vervaardigd, bestond een Broederschap van Onze-Lieve-Vrouw ter Sneeuw. Een vergelijkbare, even sterk uitgewerkte miniatuur van de legende komt in geen enkel ander handschrift uit de periode voor.

August 5
THE DEDICATION
OF ST. MARY
AD NIVES

The name of the Liberian Basilic was given it because it was founded in the time of Pope Liberius, in the fourth century ; it was consecra-ted, under the title of the Virgin Mary, by Sixtus III., about the year 435.

It is also called St. Mary ad Nives, or at the snow, from a popular tra-dition that the Mother of God chose this place for a church under her invocation by a miraculous snow that fell upon this spot in summer, and by a vision in which she appeared to a patrician named John, who munificently founded and endowed this church in the pontificate of Liberius.

Gabriël Smit:
Onze Lieve Vrouwe
ter sneeuw

Gij deedt het sneeuwen in een zomernacht:
men zocht in Rome waar u nog te eeren
en op een heuvel daalde stil en zacht
de witte mantel van uw engelenwacht
om ons de plek te leeren.

Een kerk verrees: er werd sindsdien gebeden
en waar het sneeuwde, glanst het kaarsenlicht.
De vlammen dansen als de vlokken deden,
de harten liggen open in dien vrede
en alle pijn sneeuwt dicht.

Gij, die als sneeuw zijt, smetteloos en puur,
en alles overdekt met uw genade,
blijf dalen in het nachtelijk lijdensuur
van deze wereld als het sterrenvuur
en hoed ons voor den kwade.