Hendrik, Keizer en Belijder
15 juli

Bouwer van kerken en kloosters, in Duitsland, en vroom levend koning, ontving hij de keizerskroon in 1014 en de eeuwige hemelkroon in 1024.

In de Legenda aurea komt Hendrik II ter sprake in het hoofdstuk over Laurentius: Men leest in Het leven van keizer Hendrik de heilige dat hij en zijn gemalin Cunegundis in maagdelijke staat samenleefden, maar dat hij op aanstoken van de duivel met betrekking tot een zeker ridder argwaan tegen zijn echtgenote opvatte.

Jacobus de Voragine maakt ook melding van een kelk die de keizer voor de kerk van Eichstätt had laten maken ter ere van sint Laurentius, voor wie hij een bijzondere verering had; omdat de kelk zo groot was had hij twee oren.

Henricus ‘de heilige keizer’ werd grootgebracht door st Wolfgang en de za Ramwold van Regensburg. Na de dood van zijn vader, hertog Hendrik II van Beieren, werd hij diens opvolger in 995 en koning in 1002, in Mainz gekroond door aartsbisschop St Willicus, met als doel het Frankische rijk te herstellen, hetgeen hem zeer snel lukte. In 1004 ontving hij de Italiaanse koningskroon te Rome en in 1014 kroonde de paus hem tot keizer van het Heilige Roomse Rijk. Met zijn vrouw, Cunegundes van Luxemburg, probeerde hij de belangen van de kerk in zijn rijk zo goed mogelijk te beschermen. Het feit dat het huwelijk kinderloos bleef, droeg bij aan de legende van hun jozefshuwelijk.

Hij werkte samen met vele benedictijnenkloosters, vooral Cluny, om de kerkelijke en sociale discipline te herstellen in een moeilijke tijd. Stichtte met zijn echtgenote de dom van Bamberg, waar beiden ook begraven liggen. Heiligverklaard in 1146.

Hij wordt gerekend tot de regenheiligen – met Sint-Henricus regen, veertig dagen duurt die zegen. Patroonheilige van aartsbisdom en stad Bamberg, van bisdom Basel; van koningen en benedictijneroblaten.
Hij wordt afgebeeld als keizer van middelbare leeftijd met donkere baard, of zonder baard, tronend met kroon, scepter en rijksappel; soms met een model van een kerk in de hand.

In het Perikopenboek van Henricus II (zie bijgaande miniatuur) wordt hij samen met Cunegunde afgebeeld. De openingsminiatuur van dit luxueuze handschrift, vervaardigd ter gelegenheid van de wijding van de Bamberger Dom in 1012, toont in de bovenhelft de kroning van Hendrik en Cunegonde. Zij worden aan Christus voorgesteld door de apostelen Petrus en Paulus. In de onderste helft brengen Gallia en Germania hulde aan de heerser Roma.