Heiligen

15 Oktober
Theresia van Ávila

Gian Lorenzo Bernini, Extase van Theresia, 1645-1652
Wit marmer, 350 cm
Rome, Santa Maria della Vittoria

Giovanni Battista Piazzetta, Extase van Theresia, ca. 1732
Olieverf op doek, 46 x 38 cm
Privé collectie

Missaal

H. Teresia, Maagd
15 oktober

Dit Spaanse meisje trad op 18-jarige leeftijd in de vervallen Karmelitessenorde: door haar ijver, haar boete, haar reizen en haar schriften heeft zij al haar kloosters later hersteld. zij bezat diepe wijsheid en genoot hoge verrukking en beschouwing. Zij stierf te alba (Spanje) in 1582.

Stijn
van der
Linden

Theresia van Ávila. 1515- 1582
Ook de Grote, en Teresa van Jezus genoemd.

Teresa de Cepeda y Ahumada bleef maagd en trad op haar twintigste jaar in als karmelietes in het klooster te Ávila. Zij bezat diepe wijsheid en genoot hoge verrukking en beschouwing. Zij stierf te Alba (Spanje) in 1582.

[…] In 1562 stichtte ze te Ávila de dochterorde van de Ongeschoeide Karmelietessen, ging zich Theresia van Jezus noemen en in 1567 stichtte ze samen met st Johannes van het Kruis de orde van de Ongeschoeide Karmelieten. Ze stond kleine gesloten gemeenschappen voor en een leven van uiterste armoede. In 1574 stichtte zij in Segovia een klooster van haar orde, waar st Johannes van het Kruis de eerste mis opdroeg, en in 1580 keurde paus Gregorius VIII de orde goed.

Zij was de eerste vrouwelijke kerkleraar die een wijdvereerde heilige werd door haar mystieke gaven. Tijdens een van haar visioenen doorboorde een engel haar hart met een vurige pijl (transverberatie). In haar 'Vita' wordt ook melding gemaakt van haar gave tot levitatie.

Tot haar bekendste werken behoren ‘Weg der volmaaktheid’ ‘Kasteel der ziel’ en haar autobiografie. Haar werk wordt gerekend tot de klassieke Spaanse letterkunde.

De ‘Grote Theresia’ (i.t.t. haar naamgenote van Lisieux) werd heilig verklaard in 1622. In 1970 door paus Paulus VI samen met Catharina van Siena tot kerkleraar uitgeroepen. Haar doorboorde hart bevindt zich in Alba de Tormes.

Terzijde

Bij autopsie van haar dode lichaam werd in het hart een zeer groot litteken aangetroffen.

Patronaten
&
Iconografie

Patroonheilige van Spanje, van de karmelietenorde, van passementmakers (ze stelde handenarbeid verplicht in haar klooster), van schoenvetermakers, Spaanse schrijvers en van lijders aan hoofdpijn. Zij wordt aangeroepen tegen hartkwalen, door hen die behoefte hebben aan genade en voor genade om goed te kunnen bidden.

Zij wordt altijd afgebeeld als non in het habijt van de ongeschoeide karmelietessen. De vroegste afbeeldingen tonen haar op gevorderde leeftijd met de handen in gebed ineengevouwen, een duif zwevend boven haar hoofd.

Na haar canonisatie verschijnt een veel jonger type dat beter paste bij de barokke opvatting van de transverberatie: een engel doorboort haar hart met een gloeiende pijl van goddelijke liefde.

zoetheid van buitensporige pijn

Theresia schreef over haar ontmoeting met de engel in haar dagboek ('Mijn Leven' (ca. 1565): Ik zag in zijn hand een lange gouden speer, en op de punt van het ijzer leek een klein vuurtje te zitten. Het was alsof hij de pijl in mijn hart stak en mijn ingewanden doorboorde. Toen hij de speer eruit trok, zette het mij helemaal in vuur en vlam met een grote liefde voor God. De pijn was zo hevig dat ik ervan moest kreunen; en toch was de zoetheid van deze buitensporige pijn zo overweldigend, dat ik er niet van af wilde.

Taizévieringen

In de Taizévieringen wordt een verkorte versie van een gebed van Theresia gezongen:

Nada te turbe, nada te espante,
quien a Dios tiene, nada le falta
Nada te turbe, nada te espante,
solo Dios basta.

Laat niets je verontrusten,
laat niets je beangstigen:
Wie God heeft ontbreekt niets.
God alleen is genoeg.

Treezekeszomer

Rond 15 oktober komen vaak enkele mooie (na)zomerdagen voor. In Vlaanderen noemen we dat Treezekeszomer.