Kerkvaders en theologen zochten niet alleen hun toevlucht in het Oude Testament om het abstracte begrip ‘maagdelijke geboorte’ te omschrijven. Zij waren ook bijzonder vindingrijk in het vinden van andere metaforen. Kunstenaars op hun beurt waren al even vindingrijk in het vinden van de beeldtaal om deze metaforen te visualiseren.

Een van de meest merkwaardige voorstellingen, het naakte kindje dat langs de lichtstraal naar Maria glijdt, heeft te maken met de opvatting dat het kind als het ware kant en klaar in de schoot van Maria terechtkwam.

Tertullianus, († ca. 230), had beweerd dat Jezus niet gevormd werd in utero, zoals de rest van de mensheid, maar dat hij al een lichaam had toen hij door God gezonden werd om verder te groeien in de schoot van Maria.

In de vijftiende eeuw, onder invloed van de franciscaanse Mariadevotie, wordt deze opvatting soms letterlijk vormgegeven in een afbeelding van de puer formatus, het al gevormde kleine kind. Soms heeft het naakte kindje zelfs een kruis op de schouders als voorafbeelding van zijn toekomstig lijden.

De Meester van Flémalle (Robert Campin) heeft de puer formatus gecombineerd met een van de meest aantrekkelijke metaforen voor de maagdelijke geboorte van het middeleeuwse christendom: de lichtstraal die door een vensterruit gaat zonder deze te breken.

Zo is Maria moeder geworden zonder haar maagdelijkheid te verliezen:
Ghelijc dat niet en quest dat glas, Daer die sonne schijnt dore,
Gheloof ic, dat si maghet was, Nae rein ende vore...

Voor de iconografie van de engel Gabriel op het linkerluik van een verloren gegaan altaarstuk heeft een ateliermedewerker van Rogier van der Weyden gebruik gemaakt van de Annunciaties in Parijs en München. Een nieuw element is het naakte kindje met het kruisje op de schouder, de zogenaamde puer formatus, het al gevormde kleine kind.