In mijn missaal wordt op 6 februari ‘Gedachtenis van de H. Dorothea, maagd en martelares’ vermeld, zonder verdere uitleg. In de Legenda aurea komt Dorothea niet voor.

Dorothea van Caesarea
ca. 290 Caesarea (Cappadocië) – ca. 305
Feestdag: 6 februari

Dochter van een senator. Zij werd gemarteld en onthoofd onder Diocletianus. Het verhaal van haar marteling is ontroerend maar niet historisch, ze werd verbrand met toortsen (aan een paal of op de pijnbank). Onderweg naar het schavot vroeg haar advocaat Theophilus spottend of zij bloemen uit het paradijs wilde sturen. Hierop antwoordde zij: ‘Het zal gebeuren.’ Bij het schavot stond een jongetje met een mandje rozen en appels. Ze vroeg het jongetje om die bij Theophilus te bezorgen, waarop deze zich bekeerde. Om deze reden draagt zij als attribuut een mandje met bloemen.

6 Februari Te Cesaréë, in Cappadócië, de geboortedag van de maagd Doróthea, Martelares. Onder Sapricius, landvoogd van dat gewest, werd zij eerst op de pijnbank gefolterd, daarna langdurig geslagen en ten laatste onthoofd. Door haar belijdenis bekeerde zich een zekere Theóphilus, een jong advocaat, tot het Christengeloof. Aanstonds werd hij op de pijnbank zeer hevig gefolterd en eindelijk met het zwaard gedood.

Patroonheilige van bloemisten, boomkwekers, fruithandelaars en hoveniers. Van pasgehuwden, kraamvrouwen en vrouwen in barensnood. Dat zij ook door de bierbrouwers als patroonheilige werd gekozen, heeft te maken met het feit dat ze in een kokende ketel werd gemarteld zonder dat ze er evenwel gewond door raakte.

Afgebeeld als voorname jonge vrouw met bloemenkrans, mand of korfje met bloemen en/of vruchten. Palmtak als symbool van haar martelaarschap.

Er zijn weinig afbeeldingen van Dorothea alleen. Meestal komt ze voor in gezelschap van andere heiligen.

Dorothea behoort samen met Catharina, Barbara en Margaretha tot 'De Vier Kapitale Maagden', de populairste vrouwelijke heiligen van de middeleeuwen.

Op het Lam Godsretabel van Jan van Eyck staat Dorothea rechts op de eerste rij van de heilige maagden. Jan van Eyck heeft Margaretha met de draak, vervangen door Agnes met het lammetje.

Op de gravure van de anonieme Duitse graveur Meester E S, wordt zij afgebeeld met Barbara, herkenbaar aan de toren. Zij staan aan weerszijden van de Madonna met Kind op de zodenbank. Het naakte Jezuskind neemt enkele rozenblaadjes uit het mandje dat Dorothea hem voorhoudt.