Mariafeesten

2 Februari
Maria Lichtmis in de Meditationes

Johannes de Caulibus,
Meditatione de la uita del nostro Signore Ihesu Christo,
Siena, 1325-1350
Papier, ingekleurde tekeningen, Italiaans,
305 x 205 mm
Parijs, Bibliothèque nationale de France
[ms. Italiano 115]
Folio 32 recto: Maria en Jozef vertrekken naar Jeruzalem

Folio 32 verso: Jozef koopt twee duiven

Folio 33 recto: Simeon komt aan in de tempel

Folio 33 verso: Lofzang van Simeon

Folio 34 recto: Profetes Hanna / Anna

Folio 34 verso: Processie naar het altaar

Folio 35 recto: Maria offert Jezus op het altaar

Folio 35 verso ( bovenste deel): Jozef betaalt penningen

Folio 35 verso (onderste deel): Jozef offert de duiven

Folio 36 recto: Maria en Jozef keren terug naar Nazareth

Meditationes vitae Christi

In de Bibliothèque nationale de France in Parijs bevindt zich een handschrift met de Italiaanse vertaling van de Meditationes vitae Christi, vervaardigd in Siena tussen 1325 en 1330. Van Onser Vrouwen Lichtmis wordt verteld in Dat neghende capittel.

Ik citeer uit C.C. De Bruin: Tleven ons Heren Ihesu Cristi. Het Pseudo-Bonaventura-Ludolfiaanse Leven van Jezus . Het Middelnederlands is wellicht niet meteen duidelijk (hardop lezen helpt) maar de tekeningen spreken voor zich.

Folio 32 recto
&
Folio 32 verso

Doe die viertichste dach quam ghelijc als tinder wijt (wet) gheset was, ghinc Onse Vrouwe uut mit horen kinde Jhesu ende Joseph, ende ghinghen van Bethlehem tot Jherusalem dat vijf milen was van een, op dat si hem den Heer offeren.

Ende als si quamen inden tempel, coften si twe tortelduven of twe jonghen van slechten (gewone) duven.

Folio 33 recto
&
Folio 33 verso

Ende die gherechtighe Symeon quam inden gheest inden tempel, opdat hi sien mochte Christum den Here, eer hi storve […] ende hem haestende boghede hi sijn knien ende beden aen twisschen die armen sijnre moeder.

Ende die moeder, bekenende den wille hoers kints, gaffen Symeon. Ende Symeon ontfenc dat kint blidelic in sinen armen ende stont op en benedide Gode ende seide: ‘’ Nu laet, Heer, dinen knecht na dinen woerden in vreden, ende prophetierde vander passien ons Heren, sprekende tot Marien: ‘dijn siel sel een swaert doer gaen.’

In Vanden Levene ons Heren (Opdracht in de tempel, verzen 433 tot 478 ) vertelt de auteur dat Simeon blind was en weer kon zien nadat hij het kind naar het altaar heeft gebracht. En hij waarschuwde Maria: ‘’ ooit zult u nog eens groot verdriet en bittere smart beleven aan dit kind’’.

Folio 34 recto
&
Folio 34 verso

Ende anna die prophetissa quam oec al daer end eaenbede dat kint ende sprac vanden kinde allen den ghenen die verwacgtende waren die verlossinhje van Israhel. Die moeder Maria verwonderde hoer van desen saken, die si sach gheschien ende onthilt alle dese dijnghe in hoer herten.

Daerna nam die moeder dat kint weder, ende ghingen totten outaer een processie makende, daer die processie bi beteykend is, die uden die jHeilighe Kerke al die werelt doer begaet. Die twie eersaem ouden Joseph ende Symeon ghinghen voer mit groter bliscap. Die moeder Maria volghede, hoer kint Jhesum, den coninc draghende. ende mit hoer so dhinc ter siden Anna, mit groter waerdicheden hoer verblidende ende met onsprekelijker bliscap Gode lovende.

Folio 35 recto
&
Folio 35 verso

Ende als si totten outaer quamen, die moeder mit groter waerdicheit boghede hoer knien ende offerde horen lieven soen Gode sinen Vader opten outaer. O wat offerhande was dat! Nye en was deser ghelijke ghesien van beghinne der werelt! brDie priesters des tempels worden daer gheroepen en de die heer alder werelt wort doe ghelost ghelijc enen knecht mit vijf silveren penninghen.

Folio 35 verso
&
Folio 36 recto

Ende als Joseph die penninghen hadde betaelt, nam die moeder hoer kind blidelike weder, ende nam oec van Joseph die voerseide duven ende offerdese Gode den vader op den outaer.

Daerna die maghet Maria mit horen kinde Jhesu ende Joseph ghinghen van Jherusalem ende wouden weder keeren tot Nazerth. Ganc du mit hoer ende help haer dat kint Jhesum draghen.