Heiligen

28 Maart
Johannes de Capestrano

Carlo Crivelli, Tronende Madonna met heiligen, 1488
Olieverf op paneel, 191 x 196 cm
Berlijn, Staatliche Museen, Gemäldegalerie [1156A]
Gesigneerd: OPVS•CAROLI•CRIVELLI•VENETI

Missaal

Joannes van Capestrano, Belijder
28 maart

Op pauselijk bevel predikte deze franciskaan voor het volk, en hielp de zege te behalen op de Turken bij Belgrado, in 1456.

Stijn
van der
Linden

Johannes van Capestrano
24 juni 1386 Capestrano (prov. L’Aquila) – 23 oktober 1456 Ilok (bij Vukovar)

Ook Johannes van Capistrano genoemd. Was na een rechtenstudie in Perugia advocaat en werd, weduwnaar sinds 1416, franciscaan, boete- en volksprediker en vriend voor het leven van St Bernardus van Siena, die hij hielp bij het verbreiden van de franciscaner observanten.

[…] Zijn gedrag tegenover de hussieten in Bohemen oogstte veel kritiek. Predikte de Turkenkruistocht op de rijksdagen van Frankfurt en Neustadt in 1454. Mede door hem behaalden de christenen een overwinning op de Turken: hij gaf de leiding aan een kruistocht om hen uit Hongarije te zetten. Met Johannes in de voorste rijen maakte het leger van de Hongaarse veldheer János Hunyadi op 22 juli 1456 een einde aan het beleg van Belgrado door sultan Mehmed II.
Drie maanden later overleed de ‘Apostel van Europa’ en ‘Redder van Belgrado’ in het franciscanenklooster van Ilok aan de pest. Heiligverklaard in 1690.

Patronaten
&
Iconografie

Hij is de patroonheilige van een verenigd Europa, van juristen en legeraalmoezeniers.
Hij wordt afgebeeld als minderbroeder (franciscaan); vaak met een rood kruis op de borst of kruisvaan in de hand (oproep tot een nieuwe kruistocht); aan zijn voeten soms overwonnen Turken.

Crivelli
in
Berlijn

Ik heb weinig afbeeldingen van Johannes Capistrano gevonden. Op een altaarstuk van Carlo Crivelli in Berlijn staat hij uiterst links, herkenbaar aan het vaandel in zijn hand.

Het altaarstuk was bestemd was bestemd voor de franciscaner kerk van San Pietro degli Osservanti in Camarino (Marche). Het hoofdthema van het schilderij is de overhandiging door het Christuskind, gezeten op de schoot van zijn moeder Maria, van de sleutel aan de heilige Petrus.

vier franciscaanse heiligen

Van de afgebeelde heiligen zijn er vier franciscanen. De bisschop links vooraan is Emidius, de eerste bisschop en patroonheilige van Ascoli. Rechts van hem staat Franciscus van Assisi, herkenbaar aan de wond (stigma) in zijn rechterhand.

Uiterst rechts staat een metgezel van Johannes van Capestrano, de zalige Jacobus de Marchia, herkenbaar aan de monstrans. De bisschop is de heilige Lodewijk van Toulouse, onder zijn bisschopsmantel (met de lelie van het Franse koningshuis) draagt hij een franciscaans habijt. De bisschop links van hem wordt als ongeïdentificeerd omschreven in de catalogus van het museum.