Annunciatie

25 Maart
Thalamus Virgines

Rogier van der Weyden, Annunciatie, ca. 1440
Olieverf op paneel, 86 x 93 cm
Louvre, Parijs
Middenpaneel

De Annunciatie van Rogier van der Weyden in Parijs, voor zover bekend, het eerste schilderij in de westerse kunst waarin de Annunciatie in Maria`s slaapkamer plaatsvindt, wordt thalamus virgines type genoemd.

Laat mij komen,
o koning,
in je kamer

De invloedrijkste kerkvaders Ambrosius en Augustinus vergeleken Maria met het bruidsvertrek, de thalamus virgines, uit de Psalmen en het Hooglied 1:4: Statenvertaling: De Koning heeft mij gebracht in Zijn binnenkameren, in de Naardense Bijbel vertaald als: Laat mij komen, o koning, in je kamer. Het bruidsbed is het symbool van het - geestelijke - huwelijk tussen God en de mensheid, van de vereniging van Woord en vlees. Vanaf de twaalfde eeuw wordt deze gedachte gemeengoed via preken en hymnen.

Bernardus van Clairvaux, de twaalfde-eeuwse abt van de gelijknamige abdij, een van de vurigste Mariavereerders van de middeleeuwen, interpreteerde in zesentachtig preken het Bijbelse Hooglied, Canticum Canticorum, als een uitvoerige allegorie, waarvan de bruid van het lied vereenzelvigd werd met Maria. In zijn preken maakt Bernardus gebruik van zeer gepassioneerde, bijna erotische taal om de intense liefde van de ziel voor God te beschrijven, waarbij het bruidsbed de plek van deze intieme ontmoeting is.

Maria, een gewone jonge vrouw, bevindt zich in haar slaapkamer en wordt bij haar godvruchtige lectuur onderbroken door de komst van de engel. De engel verkondigt de Blijde Boodschap als een priester in koorkap maar heeft geen staf, aureool of banderol, de attributen waarmee hij traditioneel wordt afgebeeld. Gabriël, in priestergewaad, voltrekt symbolisch de Incarnatie zoals dat gebeurt in de consecratie tijdens het misoffer.

Het thalamus virgines type wordt de vaste iconografie op de Annunciatie voorstellingen van Rogier van der Weyden. Later wordt de iconografie overgenomen door Vlaamse, Duitse en Italiaanse schilders.


21

Reageren op deze Blog

Reacties op deze Blog zijn zeer welkom. Wel worden alle reacties gemodereerd en worden dus pas getoond na acceptatie. Bij reacties wordt uitsluitend uw naam getoond. Verdere gegevens worden nooit gedeeld.

Categorieën

Blog categorieën